2015 جىلعى 13 ناۋرىز, استانا قالاسى
«مەملەكەتتىك ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ ينۆەستيتسيالىق ۇسىنىسىن ازىرلەۋ نەمەسە تۇزەتۋ, قاجەتتى ساراپتامالاردى جۇرگىزۋ, سونداي-اق بيۋدجەتتىك ينۆەستيتسيالاردى جوسپارلاۋ, قاراۋ, ىرىكتەۋ, مونيتورينگىلەۋ جانە ىسكە اسىرىلۋىن باعالاۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ 2014 جىلعى 5 جەلتوقسانداعى № 129 بۇيرىعىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى
بۇيىرامىن:
1. «مەملەكەتتىك ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ ينۆەستيتسيالىق ۇسىنىسىن ازىرلەۋ نەمەسە تۇزەتۋ, قاجەتتى ساراپتامالاردى جۇرگىزۋ, سونداي-اق بيۋدجەتتىك ينۆەستيتسيالاردى جوسپارلاۋ, قاراۋ, ىرىكتەۋ, مونيتورينگىلەۋ جانە ىسكە اسىرىلۋىن باعالاۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ 2014 جىلعى 5 جەلتوقسانداعى № 129 بۇيرىعىنا (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 9938 بولىپ تىركەلگەن, 2014 جىلعى 19 جەلتوقساندا «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە جاريالانعان) مىناداي وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلسىن:
3-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:
«3. وسى بۇيرىق مەملەكەتتىك تىركەلگەن كۇنىنەن باستاپ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
قاعيدالاردىڭ 53-تارماقتىڭ ءبىرىنشى بولىگىنىڭ ءتورتىنشى ابزاتسى, 114-تارماقتىڭ جەتىنشى بولىگى, 115-تارماقتىڭ توعىزىنشى بولىگى, 138-تارماقتىڭ توعىزىنشى بولىگى 2015 جىلعى 30 ماۋسىمعا دەيىن قولدانىلادى.»;
وسى بۇيرىقپەن بەكىتىلگەن مەملەكەتتىك ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ ينۆەستيتسيالىق ۇسىنىسىن ازىرلەۋ نەمەسە تۇزەتۋ, قاجەتتى ساراپتامالاردى جۇرگىزۋ, سونداي-اق بيۋدجەتتىك ينۆەستيتسيالاردى جوسپارلاۋ, قاراۋ, ىرىكتەۋ, مونيتورينگىلەۋ جانە ىسكە اسىرىلۋىن باعالاۋ قاعيدالارىندا:
6-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:
«6. ميج ينۆەستيتسيالىق ۇسىنىستارى مىناداي قۇجاتتاردى قامتيدى:
1) ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ اقپاراتتىق پاراعى;
2) ينۆەستيتسيالىق ۇسىنىستىڭ سالالىق ساراپتاما قورىتىندىسى;
3) ميج قارجىلاندىرۋدىڭ ىقتيمال تۇرلەرى مەن تاسىلدەرى بويىنشا ەسەپتەۋلەر;
4) ميج قۇنىنىڭ ەسەپتەۋلەرى مەن نەگىزدەمەلەرى (قۇرىلىس نورماتيۆتەرىنە نە اقپاراتتىق جۇيەلەردى قۇرۋعا, دامىتۋعا جانە سۇيەمەلدەۋگە ارنالعان شىعىندار نورماتيۆتەرىنە سايكەس);
5) ەگەر ينۆەستيتسيالىق جوبا تەن ازىرلەۋدى تالاپ ەتپەگەن جاعدايدا, ينۆەستيتسيالىق ۇسىنىسقا جوبالاۋعا تەحنيكالىق تاپسىرما قوسىمشا ۇسىنىلادى;
6) بيج تەن-ءى نە ينۆەستيتسيالاردىڭ قەن-ءى تۇزەتىلگەن جاعدايدا قوسىمشا مىنالار:
بيج-ءدىڭ تەن-ءى نە ينۆەستيتسيالاردىڭ قەن-ءى بويىنشا وزگەرتىلۋى بولجامداناتىن تەحنيكالىق شەشىمدەر جانە/نەمەسە قوسىمشا شىعىستار كورسەتىلگەن سالىستىرما كەستە, سونداي-اق بەكىتىلگەن بيج-ءدىڭ تەن-ءى نە ينۆەستيتسيالاردىڭ قەن-ءى;
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى ۋاكىلەتتىك بەرگەن ىشكى باقىلاۋ جونىندەگى ورگاننىڭ بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ نىسانالى پايدالانىلۋى, سونداي-اق جوبا بويىنشا قارجىلاندىرۋ باستالعان بولسا, بۇزۋشىلىقتاردىڭ بولماۋى مانىنە اكتىسى;
قۇرامداۋىشتار جانە ولاردى ازىرلەۋ مەرزىمدەرى بولىنىسىندە بيج تەن-ءىن نەمەسە ينۆەستيتسيالار قەن-ءىن تۇزەتۋ, سونداي-اق قاجەتتى ساراپتامالار جۇرگىزۋ قۇنىنىڭ ەسەپتەمە-نەگىزدەمەسى ۇسىنىلادى.
مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ءبىرىنشى باسشىسى نەمەسە ونى الماستىراتىن تۇلعا قول قويعان رەسمي حات نىسانىندا ۇسىنىلاتىن بۇرىن بەكىتىلگەن بيج تەن-ءنىڭ جانە (نەمەسە) جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتامانىڭ (بۇدان ءارى – جسق) نەمەسە ينۆەستيتسيالار قەن-ءىنىڭ جوبالىق شەشىمدەرىنە ەنگىزۋ بولجاناتىن وزگەرىستەردىڭ ورىندىلىعى تۋرالى ۆەدومستۆودان تىس كەشەندى ساراپتاما قورىتىندىسى;
7) زاڭدى تۇلعالاردان اكتيۆتەر ساتىپ الىنعان جاعدايدا:
ەگەر اكتيۆتەردىڭ قۇنى اعىمداعى باعامەن 1300000 ء(بىر ميلليون ءۇش ءجۇز مىڭ) ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتەن اسپايتىن بولسا, تاۋەلسىز باعالاۋ كومپانيالارى دايىنداعان;
ەگەر اكتيۆتەردىڭ قۇنى اعىمداعى باعامەن 1300000 ء(بىر ميلليون ءۇش ءجۇز مىڭ) ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتەن اساتىن بولسا, حالىقارالىق كاسىپتىك باعالاۋشىلار ۇيىمدارى دايىنداعان وسى اكتيۆتەر قۇنىنىڭ باعالاۋ قورىتىندىسىن ۇسىنۋ قاجەت;
8) ەگەردە ءببا-ءسى ميج-ءدى زاڭدى تۇلعانىڭ جارعىلىق كاپيتالىن ۇلعايتۋ جولىمەن جۇزەگە اسىرۋ ۇسىنىلىپ وتىرعان جاعدايدا, بەس جىلدىق كەزەڭدە ازىرلەنگەن, ازىرلەنىپ جاتقان جانە ازىرلەنۋى جوسپارلانعان ينۆەستيتسيالىق جوبالار بويىنشا كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ ينۆەستيتسيالىق كارتاسىن قوسىمشا ۇسىنۋ قاجەت.»;
10-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:
«10. ەگەر ميج-ءدى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن ىسكە اسىرۋ ۇسىنىلعان جاعدايدا, ينۆەستيتسيالىق ۇسىنىستىڭ سالالىق ساراپتاما قورىتىندىسىن ءتيىستى سالاداعى ورتالىق ۋاكىلەتتى ورگان ۇسىنادى, ءببا قانداي دا ءبىر سالاعا جاتپاسا, ءببا سالالىق قورىتىندىنى وزدەرى ۇسىنادى.
ەگەر رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن ىسكە اسىرۋ بولجاناتىن ميج-ءدى ىسكە اسىرۋ بىرنەشە سالالىق ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جاۋاپكەرشىلىك اياسىن قوزعايتىن جاعدايدا, كورسەتىلگەن سالالىق ورتالىق ورگاندار ميج سالالىق ساراپتاماسىنىڭ سايكەس قورىتىندىلارىن قوسىمشا ۇسىنادى.
بۇل رەتتە, ءبىرىنشى باسشى نەمەسە ونى الماستىراتىن تۇلعا نەمەسە ءبىرىنشى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى قول قويعان قوسىمشا سالالىق ساراپتامالىق قورىتىندىلارىن ءتيىستى سالالىق ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار ميج-ءدىڭ ىسكە اسىرىلۋىنىڭ جەتەكشىلىك ەتەتىن سالاعا ىقپالىن باعالاۋ جانە سالانىڭ باسىمدىقتارىنا سايكەستىگى بولىگىندە عانا ۇسىنادى.»;
14-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:
«14. ميج ينۆەستيتسيالىق ۇسىنىسقا, ونىڭ ىشىندە وسى قاعيدالاردىڭ 6-تارماعىندا كورسەتىلگەن قۇجاتتارعا مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ءبىرىنشى باسشىسى نە ونى الماستىراتىن تۇلعا قول قويادى, ينۆەستيتسيالىق ۇسىنىستى ازىرلەۋ ءۇشىن جاۋاپتى ءببا قۇرىلىمدىق بولىمشەسىنىڭ باسشىسى ءاربىر پاراعىن دايەكتەيدى جانە رەسمي قۇجاتتارعا ارنالعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن رەسىمدەلەدى.
بيۋدجەتتىك باعدارلامالاردىڭ ءبىر اكىمشىسىنىڭ قۇزىرەتىنە جاتقىزۋعا بولمايتىن, ەكونوميكانىڭ ءارتۇرلى سالالارىنداعى جوبالاردى ىسكە اسىرۋدى كوزدەيتىن, ۇلتتىق حولدينگتەر مەن ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگتىڭ جارعىلىق كاپيتالىنا مەملەكەتتىڭ قاتىسۋى ارقىلى بيۋدجەتتىك ينۆەستيتسيالاردى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانعان ميج ينۆەستيتسيالىق ۇسىنىسى بويىنشا وسى قاعيدالاردىڭ 6-تارماعىندا كورسەتىلگەن قۇجاتتارعا مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ءبىرىنشى باسشىسى نە ونى الماستىراتىن تۇلعا, نەمەسە مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ءبىرىنشى باسشىسى ۋاكىلەتتىك بەرگەن تۇلعا قول قويادى.»;
مىناداي مازمۇنداعى 22-1-تارماقپەن تولىقتىرىلسىن:
«22-1. قارجىلاندىرۋدىڭ ءتۇرى مەن تاسىلدەرىن ايقىندالعاننان كەيىن ءۇش جىل ىشىندە تەن, جسق, قەن نەمەسە كونتسەسسيالىق ۇسىنىستار ازىرلەنۋى باستالماعان (ازىرلەنبەگەن) ميج, ونىڭ ىشىندە تۇزەتىلگەن, ينۆەستيتسيالىق ۇسىنىس بويىنشا ەكونوميكالىق قورىتىندى ەسكىرگەن بولىپ ەسەپتەلەدى.»;
36-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:
«36. بيج تەن-ءىنىڭ «ماركەتينگتىك» بولىمىندە قارالاتىن وڭىردەگى جوبادا بولجاناتىن ونىمدەرگە (تاۋارلار, جۇمىستار, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر) قولدانىستاعى جانە پەرسپەكتيۆاداعى سۇرانىستى تالداۋدى نە جوبانىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق قاجەتتىلىگى كورسەتىلەدى.
اتالعان ءبولىم مىنالاردى قامتيدى:
1) وندىرىلەتىن جانە جوبانى ىسكە اسىرۋدا ەسەپكە الماي جۇرگىزىلەتىن;
جوبانى ىسكە اسىرۋ, سونداي-اق تولەمگە قابىلەتتى سۇرانىستىڭ ساندىق پارامەترلەرىنىڭ ناتيجەسىندە ءوندىرۋ بولجاناتىن ونىمدەردىڭ (تاۋارلار, جۇمىستار, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر) كولەمىن, تۇرلەرى جانە باعالارىن باعالاۋ مەن نەگىزدەۋدى قوسا العاندا, سۇرانىستى تالداۋ;
2) قۇقىقتىق نەگىزىن كورسەتە وتىرىپ, جوبانىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق قاجەتتىگىن تالداۋ;
3) جوبانى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە (ينۆەستيتسيالىق كەزەڭدە) ساتىپ الىناتىن تاۋارلاردىڭ, جۇمىستاردىڭ, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ كولەمىن, تۇرلەرى مەن باعالارىن, سونداي-اق ءتيىستى پرايس-پاراقتاردى, باعا ۇسىنىستارىن جانە باسقا دا راستاۋشى قۇجاتتاردى قوسا بەرە وتىرىپ, جوبانىڭ قاجەتتىلىكتەرىن قاناعاتتاندىرۋ مۇمكىندىگىن باعالاۋدى جانە نەگىزدەۋدى قوسا العانداعى تالداۋ;
4) پايدالانۋ كەزەڭىندە (ينۆەستيتسيالاۋدان كەيىنگى كەزەڭدە) ساتىپ الىناتىن تاۋارلاردىڭ, جۇمىستاردىڭ, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ كولەمىن, تۇرلەرى مەن باعالارىن, سونداي-اق ءتيىستى پرايس-پاراقتاردى, باعا ۇسىنىستارىن جانە باسقا دا راستاۋشى قۇجاتتاردى قوسا بەرە وتىرىپ, جوبانىڭ قاجەتتىلىكتەرىن قاناعاتتاندىرۋ مۇمكىندىگىن باعالاۋدى جانە نەگىزدەۋدى قوسا العانداعى تالداۋ;
5) پايدالانىلاتىن اقپارات كوزدەرى مەن ماركەتينگتىك زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ ادىستەمەلەرى;
6) پرايس-پاراقتار مەن باعا ۇسىنىستارىن تاۋارلاردىڭ, جۇمىستاردىڭ, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ كەمىندە ەكى ءونىم بەرۋشىسى ۇسىنادى (ۇقساس تاۋارلار, جۇمىستار جانە قىزمەتتەر بويىنشا پرايس-پاراقتار جانە باعا ۇسىنىستارى جوق بولعان جاعدايدا كەمىندە ەكى تاۋەلسىز باعالاۋ قورىتىندىسى بەرىلەدى).
باعالاردى تالداۋ:
ساتىپ الىنۋى تەحنيكالىق-تەحنولوگيالىق تالداۋدا كورسەتىلگەن تالاپتارعا نەگىزدەلگەن;
سيپاتتامالارى تەحنيكالىق-تەحنولوگيالىق تالداۋدا كورسەتىلگەن تالاپتارعا سايكەس كەلەتىن تاۋارلاردى قامتيدى;
كونسالتينگتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر قۇنى (باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋدى ازىرلەۋ, جوبانى باسقارۋ, اتتەستاتتاۋ) رەسۋرستار قۇنىنىڭ ەسەپتەۋلەرىمەن جانە باعالارىمەن راستالادى.»;
48-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:
«48. قۇرىلىس سالاسىنداعى بيج تەن بويىنشا جوبالاردىڭ ۆەدومستۆودان تىس كەشەندى ساراپتاما قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى ۋاكىلەتتىك بەرگەن زاڭدى تۇلعا جۇرگىزەدى.»;
52-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:
«52. بيج تەن-ءنىڭ ەكونوميكالىق ساراپتاماسى ۇسىنىلعان بيج تەن-ءنىڭ جانە جوبانىڭ ەرەكشەلىگىنە قاراي تالاپ ەتىلەتىن بيج تەن ساراپتامالارىنىڭ ءتيىستى وڭ قورىتىندىلارىنىڭ نەگىزىندە جۇرگىزىلەدى, اتاپ ايتقاندا:
1) ۆەدومستۆودان تىس كەشەندى ساراپتامانىڭ قورىتىندىسى;
2) سالالىق ساراپتاما قورىتىندىسى.»;
53-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:
«53. جوبانىڭ ەرەكشەلىگىنە بايلانىستى, بيج بويىنشا مىناداي باستاپقى قۇجاتتار تالاپ ەتىلەدى:
1) قۇرىلىس قىزمەتىن بولجايتىن, بيج تەن-ىنە سالالىق, ۆەدومستۆودان تىس كەشەندى ساراپتامالاردىڭ قورىتىندىلارى, سونداي-اق بيج تەن-ءىن ازىرلەۋ تاپسىرماسىنا قوسا بەرىلەتىن قۇجاتتاردىڭ كوشىرمەلەرى, ونىڭ ىشىندە تەحنيكالىق شارتتار, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ جاڭا وبەكتىلەردىڭ قۇرىلىسىن بولجايتىن جوبالار بويىنشا جەر ۋچاسكەلەرىن ءبولۋ تۋرالى شەشىمدەرى (قاجەت بولعان جاعدايدا, جەر ۋچاسكەلەرىنىڭ مەنشىك يەلەرى مەن جەردى پايدالانۋشىلار شىعىندارىنىڭ, الىپ قويىلاتىن القاپتاردىڭ تۇرىنە قاراي اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ورمان شارۋاشىلىعى ءوندىرىسى شىعىندارىنىڭ ەسەپتەرىن قوسا بەرە وتىرىپ) جانە قولدانىستاعى وبەكتىلەردىڭ رەكونسترۋكتسيالاۋدى بولجايتىن جوبالار بويىنشا جىلجىمايتىن م ۇلىككە قۇقىق بەلگىلەيتىن ءتيىستى قۇجاتتاردىڭ كوشىرمەلەرى;
2) وبەكتىنى پايدالانۋعا بەرۋ شىعىندارى بولعان جاعدايدا, ۆەدومستۆولىق نورماتيۆتەرگە سايكەس وبەكتىنى پايدالانۋعا بەرۋ شىعىندارى (ىسكە قوسۋ-باپتاۋ جۇمىستارى) بويىنشا ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ سالالىق ساراپتامانىڭ جانە ۆەدومستۆودان تىس كەشەندى ساراپتامانىڭ قورىتىندىلارى.
الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇراقتىلىققا قاۋىپ تونۋىنە بايلانىستى, كىدىرتپەي پايدالانۋعا بەرۋدى تالاپ ەتەتىن, ءىرى بىرىڭعاي ەنەرگەتيكالىق جۇيە وبەكتىلەرى مەن تەحنيكالىق كۇردەلى اتومدىق جانە جىلۋ ەنەرگەتيكالىق كەشەندەرى ءۇشىن, ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇراقتىلىعىنا قاۋىپ ءتونۋى تۋرالى راستاۋى بار ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ سالالىق ساراپتاما قورىتىندىسىندا كورسەتىلگەن ەسەپتەرگە سايكەس ىسكە قوسۋ جۇمىستار شىعىندارى جۇزەگە اسىرىلادى;
3) يننوۆاتسيالىق جانە/نەمەسە عارىش قىزمەتىن بولجايتىن, سالالىق جانە مەملەكەتتىك عىلىمي-تەحنيكالىق ساراپتامالاردىڭ قورىتىندىلارى.
وسى تارماقتا كورسەتىلگەن قورىتىندىلارعا قويىلاتىن تالاپتار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگىلەنەدى.»;
55-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:
«55. ەگەر بيج-ءدى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن ىسكە اسىرۋ ۇسىنىلعان جاعدايدا, بيج سالالىق ساراپتاما قورىتىندىسىن ءتيىستى سالاداعى ورتالىق ۋاكىلەتتى ورگان ۇسىنادى, سالا بولماعان جاعدايدا ءببا-مەن ۇسىنىلادى.
ەگەر رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن ىسكە اسىرۋ بولجاناتىن بيج-ءدى ىسكە اسىرۋ بىرنەشە باسقا سالالىق ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جاۋاپكەرشىلىك اياسىن قوزعايتىن جاعدايدا, كورسەتىلگەن سالالىق ورتالىق ورگاندارمەن بيج سالالىق ساراپتاماسىنىڭ قورىتىندىلارى ۇسىنادى.
بۇل رەتتە, ءبىرىنشى باسشى نەمەسە ونى الماستىراتىن تۇلعا نەمەسە ءبىرىنشى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى قول قويعان قوسىمشا سالالىق ساراپتاما قورىتىندىلارىن ءتيىستى سالالىق ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار ميج-ءدىڭ ىسكە اسىرىلۋىنىڭ جەتەكشىلىك ەتەتىن سالاعا ىقپالىن باعالاۋ جانە سالانىڭ باسىمدىقتارىنا سايكەستىگى بولىگىندە عانا ۇسىنادى.»;
58-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:
«58. بيج تەن-گە ەكونوميكالىق ساراپتاما جۇرگىزۋ كەزىندە, بيج-ءدىڭ ەرەكشەلىگىنە قاراي, جۇرگىزىلگەن ساراپتامالاردا قامتىلماعان ماسەلەلەر بويىنشا قوسىمشا ساراپتامالار تالاپ ەتىلۋى مۇمكىن.
جۇرگىزىلگەن ساراپتامالاردا قامتىلماعان نەمەسە تولىق قامتىلماعان ماسەلەلەر بويىنشا قوسىمشا ساراپتامالار جۇرگىزۋدى ءببا قامتاماسىز ەتەدى.
قوسىمشا ساراپتامالارعا مىنالار جاتادى:
1) ۆەدومستۆودان تىس كەشەندى ساراپتاماسى;
2) ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ سالالىق ساراپتامالارى.»;
78-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:
«78. تۇزەتىلگەن بيج تەن-ءىن قاراۋ ءۇشىن ءببا مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى ورتالىق نەمەسە جەرگىلىكتى ۋاكىلەتتى ورگانعا مىناداي قۇجاتتاردى ۇسىنادى:
1) مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ءبىرىنشى باسشىسى نە ونىڭ ورىنباسارى قول قويعان ءتيىستى سالىستىرما كەستەنى قوسا بەرە وتىرىپ, وزگەرۋى بولجاناتىن تەحنيكالىق شەشىمدەر مەن قوسىمشا شىعىستار كورسەتىلگەن, بيۋدجەتتىك باعدارلامالار اكىمشىسى – مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ءبىرىنشى باسشىسى نە ونى الماستىراتىن ادام قول قويعان ءوتىنىم-حات;
2) ءبىرىنشى باسشى نە ونى الماستىراتىن تۇلعا قول قويعان جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا رەسمي قۇجاتتار ءۇشىن بەلگىلەنگەن تارتىپپەن رەسىمدەلگەن, تەحنيكالىق شەشىمدەردى وزگەرتۋدىڭ جانە قوسىمشا شىعىستار كوزدەۋدىڭ ورىندىلىعىن راستايتىن, ءتيىستى سالاداعى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ سالالىق ساراپتاماسىنىڭ قورىتىندىسى;
3) ءبىرىنشى باسشى نەمەسە ونى الماستىراتىن تۇلعا نەمەسە ءبىرىنشى باسشىنىڭ ورىنباسارى قول قويعان رەسمي حات نىسانىندا ۇسىنىلاتىن جانە تەحنيكالىق شەشىمدەردى وزگەرتۋدىڭ بولجانعان پارامەترلەرىنىڭ جانە قوسىمشا شىعىستاردى كوزدەۋدىڭ تالاپ ەتەتىن نەگىزدىلىگى مەن دۇرىستىعىن راستايتىن جوبانىڭ ەرەكشەلىگىنە بايلانىستى ءتيىستى ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ قورىتىندىسى;
4) تۇزەتىلگەن بيج تەن-ءى;
5) وسى قاعيدالاردىڭ 52 جانە 53-تارماقتارىنا سايكەس بيج-ءدىڭ ەرەكشەلىگىنە بايلانىستى تۇزەتىلگەن بيج تەن-گە ساراپتامالاردىڭ قورىتىندىلارى مەن تالاپ ەتىلەتىن قۇجاتتار;
6) مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى ورتالىق نەمەسە جەرگىلىكتى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ وڭ قورىتىندىسىن العان كەزدە (بەكىتىلگەن باستاپقى بيج تەن-ءى بويىنشا) بۇرىن قارالعان بيج تەن بويىنشا ساراپتامالاردىڭ قورىتىندىلارى مەن قۇجاتتار;
7) بيۋدجەت كوميسسياسىنىڭ ءتيىستى ۇسىنىسىنىڭ كوشىرمەسى.»;
93-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:
«93. ءتيىستى ساراپتامالاردىڭ وڭ قورىتىندىلارىن العان تەن, ونىڭ ىشىندە تۇزەتىلگەن بيج تەن-ءى مەن جسق-نى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ساۋلەت, قالا قۇرىلىسى جانە قۇرىلىس قىزمەتى تۋرالى زاڭناماسىنا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بيۋدجەت زاڭناماسىنا سايكەس مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ءبىرىنشى باسشىسى – ءببا نە ونى الماستىراتىن تۇلعا, نە مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ءبىرىنشى باسشىسى ۋاكىلەتتىك بەرگەن تۇلعا بەكىتەدى.»;
مىناداي مازمۇنداعى 93-1-تارماقپەن تولىقتىرىلسىن:
«93-1. تەن بەكىتىلگەننەن كەيىن ءۇش جىل ىشىندە جسق ازىرلەنۋى باستالماعان (ازىرلەنبەگەن) جانە بەكىتىلمەگەن بيج تەن, ونىڭ ىشىندە تۇزەتىلگەن, بويىنشا ەكونوميكالىق قورىتىندى ەسكىرگەن بولىپ ەسەپتەلەدى.»;
114-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:
«114. تەن تۇزەتۋدى تالاپ ەتەتىن بيج-ءدىڭ سمەتالىق قۇنىن ۇلعايتۋ ماسەلەلەرىن شىعارۋ ەكى كەزەڭدە جۇزەگە اسىرىلادى:
ءبىرىنشى كەزەڭ بويىنشا:
1) وسى قاعيدالاردىڭ 116-تارماعىنىڭ ەكىنشى ابزاتسىندا كوزدەلگەن جاعدايلاردان باسقا, ءببا-ءنىڭ بيج تەن-ءدى تۇزەتۋ بويىنشا ينۆەستيتسيالىق ۇسىنىس ازىرلەۋى جانە مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى ورتالىق نەمەسە جەرگىلىكتى ۋاكىلەتتى ورگانعا ۇسىنۋى;
2) ءتيىستى بيۋدجەت كوميسسياسىنىڭ ءببا ۇسىناتىن قۇجاتتاردىڭ جانە مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى ورتالىق نەمەسە جەرگىلىكتى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى ورتالىق ۋاكىلەتتى ورگانعا نەمەسە مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى جەرگىلىكتى ۋاكىلەتتى ورگانعا بيج تەن-ءىن تۇزەتۋ بويىنشا ينۆەستيتسيالىق ۇسىنىسىنا وڭ ەكونوميكالىق قورىتىندىنىڭ نەگىزىندە بيج تەن-ءىن تۇزەتۋدىڭ جانە بيج تەن-ءدى تۇزەتۋدى قارجىلاندىرۋدىڭ (قاجەت بولعان جاعدايدا) ورىندىلىعىن ايقىنداۋ بويىنشا شەشىمى. ەگەر وسى قاعيدالاردىڭ 116-تارماعىنىڭ ەكىنشى ابزاتسىندا قاراستىرىلعان جاعدايلاردا, بيج تەن-ءىن تۇزەتۋ بويىنشا ينۆەستيتسيالىق ۇسىنىسقا ەكونوميكالىق قورىتىندى قاجەت ەمەس.
ءبىرىنشى كەزەڭدە بيج تەن-ءىن تۇزەتۋ بويىنشا ينۆەستيتسيالىق ۇسىنىستاردى ازىرلەۋ, قاراۋ جانە ىرىكتەۋ پروتسەسى وسى قاعيدالاردىڭ 2-بولىمىندە ايقىندالعان تارتىپپەن جۇرگىزىلەدى.
ءبىرىنشى كەزەڭدە وسى قاعيدالاردىڭ 112-تارماعىندا كوزدەلگەن, سمەتالىق قۇنىن ۇلعايتۋدى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن قارجىلاندىرۋ بولجاناتىن جەرگىلىكتى بيج-دەر بويىنشا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان قورىتىندى دايىندايدى جانە جەرگىلىكتى بيج-دەردىڭ تەن-ءىن تۇزەتۋ ماسەلەسىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كوميسسياسىنىڭ قاراۋىنا شىعارۋ ءۇشىن كەيىننەن بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى ورتالىق ۋاكىلەتتى ورگانعا ەنگىزۋ ءۇشىن وسى تارماقتا كورسەتىلگەن قۇجاتتارمەن قوسا, بيج-ءدى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىك باعدارلامانىڭ ءتيىستى اكىمشىسىنە ەنگىزەدى.
وسى قاعيدالاردىڭ 112-تارماعىندا كوزدەلگەن, سمەتالىق قۇنىنىڭ ۇلعايۋىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن قارجىلاندىرۋ بولجاناتىن جەرگىلىكتى بيج-ءدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان قورىتىندى دايىندايدى جانە بيج-ءدى جەرگىلىكتى بيج تەن-ءىن تۇزەتۋ ماسەلەسىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كوميسسياسىنىڭ قاراۋىنا شىعارۋ ءۇشىن كەيىننەن مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى ورتالىق ۋاكىلەتتى ورگانعا ەنگىزۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىك باعدارلامانىڭ ءتيىستى اكىمشىسىنە وسى تارماقتا كورسەتىلگەن قۇجاتتاردى قوسا بەرە وتىرىپ ەنگىزەدى.
ءببا ءتيىستى بيۋدجەت كوميسسياسىنىڭ وڭ قورىتىندىسىن العان جاعدايدا, بيج تەن-ىنە ءتيىستى تۇزەتۋلەردى ەنگىزەدى.
ەكىنشى كەزەڭدە ءببا بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى ورتالىق ۋاكىلەتتى ورگانعا نەمەسە مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى جەرگىلىكتى ۋاكىلەتتى ورگانعا تۇزەتىلگەن تەن مەن جوبانىڭ ەرەكشەلىگىنە بايلانىستى تالاپ ەتىلەتىن ءتيىستى ساراپتامانىڭ وڭ قورىتىندىلارىن, ونىڭ ىشىندە بيج ەكونوميكالىق قورىتىندىسىن, ۆەدومستۆودان تىس كەشەندى ساراپتاما قورىتىندىسىن (بار بولعان جاعدايدا) ۆەدومستۆولىق نورماتيۆتەرگە سايكەس وبەكتىنى پايدالانۋعا ەنگىزۋ شىعىندارىنىڭ تۇزەتىلگەن قۇنعا مەملەكەتتىك سالالىق ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ جانە ۆەدومستۆودان تىس كەشەندى ساراپتاما قورىتىندىلارى جانە بيج سمەتالىق قۇنىنىڭ ۇلعايۋى سەبەپتەرىنىڭ نەگىزدەمەسىن ەنگىزەدى.
الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇراقتىلىققا قاۋىپ تونۋىنە بايلانىستى, كىدىرتپەي پايدالانۋعا بەرۋدى تالاپ ەتەتىن, ءىرى بىرىڭعاي ەنەرگەتيكالىق جۇيە وبەكتىلەرى مەن تەحنيكالىق كۇردەلى اتومدىق جانە جىلۋ ەنەرگەتيكالىق كەشەندەرى ءۇشىن, ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇراقتىلىعىنا قاۋىپ ءتونۋى تۋرالى راستاۋى بار ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ سالالىق ساراپتاما قورىتىندىسىندا كورسەتىلگەن ەسەپتەرگە سايكەس ىسكە قوسۋ جۇمىستار شىعىندارى جۇزەگە اسىرىلادى.
بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى ورتالىق ۋاكىلەتتى ورگانعا نەمەسە مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى جەرگىلىكتى ۋاكىلەتتى ورگانعا ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ سالالىق ساراپتاماسىنىڭ قورىتىندىسىمەن جانە ۆەدومستۆودان تىس كەشەندى ساراپتامانىڭ قورىتىندىسىمەن قوسا, تۇزەتىلگەن تەن بويىنشا بيج قۇنىنىڭ ۇلعايۋىن ءتيىستى بيۋدجەت كوميسسياسىنىڭ قاراۋىنا ەنگىزەدى.
ەكىنشى كەزەڭدە:
سمەتالىق قۇننىڭ ۇلعايۋىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن قارجىلاندىرۋ بولجاناتىن وسى قاعيدالاردىڭ 112-تارماعىندا كوزدەلگەن رەسپۋبليكالىق بيج جانە جەرگىلىكتى بيج-ءدىڭ تۇزەتىلگەن تەن-ءى بويىنشا قارجىلاندىرۋدىڭ ورىندىلىعىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كوميسسياسى قارايدى;
سمەتالىق قۇننىڭ ۇلعايۋىن جەرگىلىكتى بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن قارجىلاندىرۋ بولجاناتىن جەرگىلىكتى بيج-ءدىڭ تۇزەتىلگەن تەن-ءى بويىنشا قارجىلاندىرۋدىڭ ورىندىلىعىن ءتيىستى جەرگىلىكتى بيۋدجەت كوميسسياسى قارايدى.
ءتيىستى بيۋدجەت كوميسسيالارى ىرىكتەپ العان سمەتالىق قۇنىنىڭ ۇلعايۋى بولجاناتىن بيج بيۋدجەت زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن ءتيىستى بيۋدجەتكە ەنگىزىلەدى.»;
115-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:
«115. تەن ازىرلەۋدى نەمەسە تۇزەتۋدى تالاپ ەتپەيتىن بيج-دەردىڭ سمەتالىق قۇنىن ۇلعايتۋ ماسەلەلەرىن شىعارۋ ەكى كەزەڭدە جۇزەگە اسىرىلادى.
ءبىرىنشى كەزەڭ – ءببا ۇسىناتىن قۇجاتتار نەگىزىندە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى ورتالىق ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ نەمەسە مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى جەرگىلىكتى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ قورىتىندىسى نەگىزىندە جسق-نى تۇزەتۋدىڭ ورىندىلىعىن ايقىنداۋ بويىنشا ءتيىستى بيۋدجەت كوميسسياسىنىڭ شەشىمى.
ەكىنشى كەزەڭ – تەن ازىرلەۋدى نەمەسە تۇزەتۋدى تالاپ ەتپەيتىن بيج-دەردىڭ تۇزەتىلگەن جسق بويىنشا ۇلعايتىلعان قۇندى قارجىلاندىرۋ تۋرالى ءتيىستى بيۋدجەت كوميسسياسىنىڭ شەشىمى.
ءبىرىنشى كەزەڭدە ءببا بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى ورتالىق ۋاكىلەتتى ورگانعا نەمەسە مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى جەرگىلىكتى ۋاكىلەتتى ورگانعا مىنالاردى ۇسىنادى:
1) بولجاناتىن قىمباتتاۋ سوماسىن كورسەتە وتىرىپ, مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ءبىرىنشى باسشىسى – بيۋدجەتتىك باعدارلامالار اكىمشىسى قول قويعان ءوتىنىم-حات;
2) مەملەكەتتىك ورگاننىڭ ءبىرىنشى باسشىسى – بيۋدجەتتىك باعدارلامالار اكىمشىسى قول قويعان تۇسىندىرمە جازبا, وندا مىناداي اقپارات قامتىلادى:
بيج-ءدى ىسكە اسىرۋدى اياقتاۋ ءۇشىن تالاپ ەتىلەتىن بولجامدى قوسىمشا بيۋدجەتتىك شىعىستاردىڭ نەگىزدەمەسى;
مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ جۇرگىزۋ ناتيجەسىندە ۇنەمدەلگەن سومانى (ەگەر ۇنەمدەۋ بولعان جاعدايدا) كورسەتە وتىرىپ, جسق ازىرلەۋدەن باستاپ بيج-ءدى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە جاسالعان شارتتار تۋرالى اقپارات;
جسق ازىرلەۋ باستالعاننان باستاپ جوبانى بيۋدجەتتەن ءاربىر جىل ءۇشىن قارجىلاندىرۋ. يگەرىلمەگەن جاعدايدا ونىڭ سەبەپتەرى كورسەتىلە وتىرىپ, بۇل اقپارات ءاربىر جىل ءۇشىن جوسپارمەن جانە فاكتىمەن سۇيەمەلدەنەدى;
قىمباتتاۋعا الىپ كەلەتىن سەبەپتەردى ەگجەي-تەگجەيلى كورسەتۋ ء(ببا شارتتا كورسەتىلگەن قۇندى (سمەتانى) ۇلعايتۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى ۋاقتىلى ەسكەرتۋدىڭ ورىندىلىعىن راستايتىن مەردىگەرلەر حاتتارىنىڭ كوشىرمەلەرىن قوسا بەرە وتىرىپ);
كىناسىنەن قىمباتتاۋ ورىن العان ۇيىم نە جەكە تۇلعا, سونداي-اق وسى ۇيىمعا نە جەكە تۇلعاعا قاتىستى قابىلدانعان شارالار;
اياقتالماعان قۇرىلىستىڭ جاي-كۇيى, ونىڭ ىشىندە ونىڭ قۇنىنىڭ باعالانۋى, تاۋەلسىز تەحنيكالىق اۋديت راستاعان ورىندالعان جۇمىستار اكتىلەرى تۋرالى مالىمەت;
3) ءبىرىنشى باسشى نە ونى الماستىراتىن ادام قول قويعان, مورمەن راستالعان, رەسمي حات نىسانىندا ۇسىنىلاتىن جانە ءببا تۇسىندىرمەسىن قوسا بەرە وتىرىپ, جوبانىڭ قۇنىن ۇلعايتۋدىڭ نەگىزدىلىگى مەن دۇرىستىعىن راستايتىن, بيج-ءدىڭ ەرەكشەلىگىنە بايلانىستى ءتيىستى ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ سالالىق ساراپتاماسىنىڭ قورىتىندىسى;
4) جسق-نىڭ باستاپقى قۇنىنا ۆەدومستۆودان تىس كەشەندى ساراپتاما قورىتىندىسى;
5) ساۋلەت, قالا قۇرىلىسى جانە قۇرىلىس سالاسىنداعى زاڭنامادا كوزدەلگەن جاعدايلاردا, باستاپقى قۇنعا بۇيرىعى;
6) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى ۋاكىلەتتىك بەرگەن ىشكى باقىلاۋ ورگانىنىڭ بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ ماقساتتى پايدالانىلۋى تۇرعىسىنان, سونداي-اق قۇجاتتار ۇسىنىلعان كۇننەن باستاپ 6 (التى) ايدان كەشىكتىرمەي بەلگىلەنگەن, جسق ازىرلەۋدەن باستاپ بيج-ءدى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە بولىنگەن بارلىق بيۋدجەت قاراجاتىن قامتيتىن بۇزۋشىلىقتاردىڭ جوقتىعى تۋرالى اكتىسى;
7) مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى ورتالىق نەمەسە جەرگىلىكتى ۋاكىلەتتى ورگانعا ءبىرىنشى باسشى نە ونى الماستىراتىن ادام قول قويعان جانە مورمەن راستالعان, وسى قاعيدالارعا 16-قوسىمشاعا سايكەس نىسان بويىنشا ەلەكتروندىق پورتالعا, سونداي-اق قاعاز جانە ەلەكتروندىق جەتكىزگىشتەردە مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگانعا نەمەسە جەرگىلىكتى ۋاكىلەتتى ورگانعا ۇسىنىلاتىن, سمەتالىق قۇنىن ۇلعايتۋ بولجاناتىن جوبالار بويىنشا سالىستىرمالى كەستە مەن قۇجاتتاما تىزبەسى;
8) قۇجاتتاردى ۇسىنعان كۇنگە دەيىن 1 ء(بىر) اي بۇرىن تۇسىرىلگەن, وبەكتىنىڭ ءىس جۇزىندەگى جاي-كۇيى تۋرالى تولىق كورىنىس بەرەتىن فوتو نەمەسە بەينە تۇسىرىلىمدەر ماتەريالدارى;
9) مەملەكەتتىك ورگاننىڭ باسشىسى نە ونى الماستىراتىن تۇلعا قول قويعان, رەسمي حات نىسانىندا ۇسىنىلاتىن بۇرىن بەكىتىلگەن بيج تەن-ءى مەن جسق-نىڭ جوبالىق شەشىمدەرىنە ەنگىزۋ بولجاناتىن وزگەرىستەردىڭ ورىندىلىعى تۋرالى ۆەدومستۆودان تىس كەشەندى ساراپتاما قورىتىندىسى.
بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى ورتالىق ۋاكىلەتتى ورگان نەمەسە مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى جەرگىلىكتى ۋاكىلەتتى ورگان وسى تارماقتا كورسەتىلگەن قۇجاتتار توپتاماسىن قارايدى جانە ولار بويىنشا قورىتىندىنى ءتيىستى بيۋدجەت كوميسسياسىنىڭ قاراۋىنا ەنگىزەدى.
ءبىرىنشى كەزەڭنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا سمەتالىق قۇنىنىڭ ۇلعايۋىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن قارجىلاندىرۋ بولجاناتىن وسى قاعيدالاردىڭ 112-تارماعىندا كوزدەلگەن جەرگىلىكتى بيج بويىنشا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان قورىتىندى دايىندايدى جانە بيج-ءدى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كوميسسياسىنىڭ قاراۋىنا شىعارۋ ءۇشىن كەيىننەن بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى ورتالىق ۋاكىلەتتى ورگانعا ەنگىزۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىك باعدارلامانىڭ ءتيىستى اكىمشىسىنە وسى تارماقتا كورسەتىلگەن قۇجاتتاردى قوسا بەرە وتىرىپ ەنگىزەدى.
ءببا ءتيىستى بيۋدجەت كوميسسياسىنىڭ وڭ قورىتىندىسىن العان جاعدايدا, جسق-عا ءتيىستى تۇزەتۋلەردى ەنگىزەدى.
ەكىنشى كەزەڭدە ءببا بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى ورتالىق ۋاكىلەتتى ورگانعا نەمەسە مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى جەرگىلىكتى ۋاكىلەتتى ورگانعا تۇزەتىلگەن جسق مەن جسق-عا ۆەدومستۆودان تىس كەشەندى ساراپتاما قورىتىندىسى, (بار بولعان جاعدايدا) ۆەدومستۆولىق نورماتيۆتەرگە سايكەس وبەكتىنى پايدالانۋعا ەنگىزۋ شىعىندارىنىڭ تۇزەتىلگەن قۇنعا مەملەكەتتىك سالالىق ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ جانە ۆەدومستۆودان تىس كەشەندى ساراپتاما قورىتىندىسى جانە بيج سمەتالىق قۇنىنىڭ ۇلعايۋى سەبەپتەرىنىڭ نەگىزدەمەسىن ەنگىزەدى.
الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇراقتىلىققا قاۋىپ تونۋىنە بايلانىستى, كىدىرتپەي پايدالانۋعا بەرۋدى تالاپ ەتەتىن, ءىرى بىرىڭعاي ەنەرگەتيكالىق جۇيە وبەكتىلەرى مەن تەحنيكالىق كۇردەلى اتومدىق جانە جىلۋ ەنەرگەتيكالىق كەشەندەرى ءۇشىن, ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇراقتىلىعىنا قاۋىپ ءتونۋى تۋرالى راستاۋى بار ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ سالالىق ساراپتاما قورىتىندىسىندا كورسەتىلگەن ەسەپتەرگە سايكەس ىسكە قوسۋ جۇمىستار شىعىندارى جۇزەگە اسىرىلادى.
بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى ورتالىق ۋاكىلەتتى ورگانعا نەمەسە مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى جەرگىلىكتى ۋاكىلەتتى ورگانعا ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ سالالىق ساراپتاماسىنىڭ قورىتىندىسىمەن جانە ۆەدومستۆودان تىس كەشەندى ساراپتاما قورىتىندىسى مەن تۇزەتىلگەن جسق بويىنشا بيج قۇنىنىڭ ۇلعايۋىن ءتيىستى بيۋدجەت كوميسسياسىنىڭ قاراۋىنا ەنگىزەدى.
ەكىنشى كەزەڭدە:
سمەتالىق قۇننىڭ ۇلعايۋىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن قارجىلاندىرۋ بولجاناتىن وسى قاعيدالاردىڭ 112-تارماعىندا كوزدەلگەن رەسپۋبليكالىق بيج جانە جەرگىلىكتى بيج بويىنشا قارجىلاندىرۋدىڭ ورىندىلىعىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كوميسسياسى قارايدى;
سمەتالىق قۇننىڭ ۇلعايۋىن جەرگىلىكتى بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن قارجىلاندىرۋ بولجاناتىن جەرگىلىكتى بيج-ءدىڭ بويىنشا قارجىلاندىرۋدىڭ ورىندىلىعىن ءتيىستى جەرگىلىكتى بيۋدجەت كوميسسياسى قارايدى.
ءتيىستى بيۋدجەت كوميسسيالارى ىرىكتەپ العان سمەتالىق قۇنىنىڭ ۇلعايۋى بولجاناتىن بيج بيۋدجەت زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن ءتيىستى بيۋدجەتكە ەنگىزىلەدى.
ەگەر, تەن-ءدى تۇزەتۋدى قاجەت ەتپەيتىن بيج بويىنشا سمەتالىق قۇننىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى تۇزەتىلگەن جسق بار بولسا, بيج سمەتالىق قۇنىنىڭ ۇلعايۋ سۇراقتارىن ءتيىستى بيۋدجەت كوميسسياسىنىڭ قاراۋىنا ءبىرىنشى كەزەڭ مەن ەكىنشى كەزەڭدە قاراستىرىلعان قۇجاتتاردى ۇسىنا وتىرىپ ءبىر ۋاقىتتا شىعارۋ مۇمكىن.»;
116-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:
«116. ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ شەتەل ۆاليۋتاسىنىڭ باعامىنا قاتىستى ەلەۋلى وزگەرۋ سەبەبىنەن, تەحنيكالىق شەشىمدەردىڭ وزگەرۋىن تالاپ ەتپەيتىن, جاڭا وبەكتiلەردi قۇرۋعا (قۇرىلىسىنا) نە بار وبەكتiلەردi رەكونسترۋكتسيالاۋعا باعىتتالعان بيج سمەتالىق قۇنى ۇلعايعان جاعدايدا, كەيىننەن ۆەدومستۆودان تىس كەشەندى ساراپتاماسىن جۇرگىزە وتىرىپ جسق-عا تۇزەتۋ جۇرگىزىلەدى.
ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ شەتەل ۆاليۋتاسىنىڭ باعامىنا قاتىستى ەلەۋلى وزگەرۋى سەبەبىنەن, تەحنيكالىق شەشىمدەردىڭ وزگەرۋىن تالاپ ەتپەيتىن, اقپاراتتىق جۇيەنi قۇرۋعا, ەنگiزۋگە جانە دامىتۋعا باعىتتالعان بيج سمەتالىق قۇنى ۇلعايعان جاعدايدا, تەن-گە تۇزەتۋ جۇرگىزىلەدى, بۇل رەتتە ەكونوميكالىق ساراپتاما جانە قورىتىندى تالاپ ەتىلمەيدى.
بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى ورتالىق ۋاكىلەتتى ورگان نەمەسە مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى جەرگىلىكتى ۋاكىلەتتى ورگان اتالعان ماسەلەنى ءتيىستى بيۋدجەت كوميسسياسىنىڭ قاراۋىنا وسى قاعيدالاردىڭ 114 جانە 115-تارماقتارىندا ايقىندالعان تارتىپپەن شىعارادى.»;
128-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:
«128. «نەگiزدiلiك» بولiمiندە iس-شارالاردى iسكە اسىرۋعا ارنالعان ينۆەستيتسيالار مولشەرiنiڭ جانە ينۆەستيتسيالار قەن-ءىنىڭ iس-شارالارىن بالاما كوزدەردەن قارجىلاندىرۋدىڭ مۇمكىن بولماۋىنىڭ نەگiزدەمەسi كەلتiرiلەدi.
«نەگiزدiلiك» ءبولiمi مىناداي قۇرىلىمعا سايكەس كەلەدi:
1) «ينۆەستيتسيالار كولەمi» تاراۋى;
2) «قارجىلاندىرۋدىڭ بالاما كوزدەرi» تاراۋى;
3) «ينۆەستيتسيالار قەن-ءىنىڭ ماقساتتارى مەن مىندەتتەرىنىڭ ينۆەستيتسيالىق ۇسىنىسقا سايكەستىگى» تاراۋى;
4) «كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ ينۆەستيتسيالىق كارتاسى».»;
مىناداي مازمۇنداعى 131-1-تارماقپەن تولىقتىرىلسىن:
«131-1. «كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ ينۆەستيتسيالىق كارتاسى» دەگەن تاراۋدا وسى قاعيدالارداعى 18-1-قوسىمشاسىنا سايكەس كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ ينۆەستيتسيالىق كارتاسى نىسانى بويىنشا قارجىلاندىرۋ كەزەڭىن كورسەتە وتىرىپ (وزىندىك, قارىزدىق, بيۋدجەتتىك, دەمەۋشىلىك جانە تاعى باسقالار), ىسكە اسىرىلعان, ىسكە اسىرىلاتىن جانە ىسكە اسىرىلۋى جوسپارلانعان كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ ينۆەستيتسيالىق جوبالارى بويىنشا اقپارات قامتىلعان.»;
138-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:
«138. قوسىمشالار مىناداي قۇجاتتارمەن جيىنتىقتالادى:
1) «رەتروسپەكتيۆا» بولiمiنە:
قەن-ءدى مەملەكەتتiك جوسپارلاۋ جونiندەگi ورتالىق جانە جەرگىلىكتى ۋاكىلەتتى ورگانعا ەنگىزۋدىڭ الدىنداعى سوڭعى ءۇش جىلداعى ءمور باسىلعان جانە ءبىرىنشى باسشى مەن باس بۋحگالتەردىڭ قولى قويىلعان قاتىسۋشىلاردىڭ قارجىلىق ەسەپتىلىگى (جەكە جانە شوعىرلاندىرىلعان), سونداي-اق قارجىلىق ەسەپكە تۇسىندىرمە جازبا;
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋديت قىزمەتى تۋرالى زاڭناماسىنا سايكەس قارجىلىق ەسەپتىلىك ءاۋديتى مىندەتتى بولىپ تابىلاتىن قاتىسۋشىلار ءۇشىن سوڭعى ءۇش جىلدا جاسالعان اۋديتتەلگەن قارجىلىق ەسەپتىلىك پەن اۋديتتىك ەسەپتەر تاپسىرىلادى. بۇل رەتتە قاتىسۋشىنىڭ قولدانىستاعى زاڭناماعا سايكەس وبەكتيۆتى سەبەپتەرى بولعان كەزدە سوڭعى ەسەپتى كەزەڭدەگى اۋديتتەن وتپەگەن قارجىلىق ەسەپتى ۇسىنا الادى.
قارجىلىق ەسەپتىلىك قولدانىستاعى زاڭناماعا سايكەس, ونىڭ ىشىندە باسقا ۇيىمداردا قارجىلىق قاتىسۋى تۋرالى, بالانس ۆاليۋتاسىندا 10 % جانە ودان كوپ ۇلەس الاتىن بالانس باپتارى ەگجەي-تەگجەيلى تولىق اشىلعان اقپاراتتى قوسا بەرۋمەن ۇسىنىلادى.
2) «ينستيتۋتسيونالدىق» بولiمiنە:
وعان سايكەس قاتىسۋشىلار قۇرىلعان نەمەسە قۇرىلىپ جاتقان قۇجاتتاردىڭ كوشiرمەسi;
ينۆەستيتسيالار الۋشى جارعىسىنىڭ كوشiرمەسi (بار بولسا);
3) «نەگiزدiلiك» بولiمiنە:
«ساتىپ الىناتىن (قۇرىلاتىن) اكتيۆتەردiڭ قۇنى مەن سيپاتتاماسى» وسى قاعيدالارعا 19-قوسىمشاعا سايكەس نىساندا;
وسى قاعيدالاردىڭ 129-تارماعىنىڭ 2) تارماقشاسىندا كەلتiرiلگەن اقپاراتتى راستايتىن تۇسكەن پرايس-پاراقتاردىڭ (ۇقساس تاۋارلار, جۇمىستار جانە قىزمەتتەر بويىنشا پرايس-پاراقتار جانە باعا ۇسىنىستارى جوق بولعان جاعدايدا كەمىندە ەكى تاۋەلسىز باعالاۋ قورىتىندىسى بەرىلەدى), باعالاۋ اكتiلەرi مەن باسقا دا قۇجاتتاردىڭ كوشiرمەلەرi.
ينۆەستيتسيالاردى جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە ءتيىستى ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ سالالىق ساراپتاما قورىتىندىسى ۇسىنىلادى.
ەگەر ينۆەستيتسيالاردى ىسكە اسىرۋ بىرنەشە سالالىق ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جاۋاپكەرشىلىك اياسىن قوزعايتىن جاعدايدا, كورسەتىلگەن سالالىق ورتالىق ورگاندار ينۆەستيتسيالاردىڭ سالالىق ساراپتاماسىنىڭ سايكەس قورىتىندىلارىن قوسىمشا ۇسىنادى.
بۇل رەتتە, ءبىرىنشى باسشى نەمەسە ونى الماستىراتىن تۇلعا نەمەسە ءبىرىنشى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى قول قويعان قوسىمشا سالالىق ساراپتامالىق قورىتىندىلارىن ءتيىستى سالالىق ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار ينۆەستيتسيالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىنىڭ جەتەكشىلىك ەتەتىن سالاعا ىقپالىن باعالاۋ جانە سالانىڭ باسىمدىقتارىنا سايكەستىگى بولىگىندە عانا ۇسىنادى.
سالالىق ساراپتامانىڭ قورىتىندىسى مىنالاردى:
سالاداعى قازىرگى جاعدايدى تالداۋدى باعالاۋدى;
ينۆەستيتسيالار قەن-ىندە كورسەتىلگەن ءىس-شارالار ىسكە اسىرىلماعان جاعدايدا, سالاداعى جاعدايدى تالداۋدى باعالاۋدى;
ساندىق جانە ساپالىق كورسەتكىشتەردى كەلتىرە جانە كورسەتە وتىرىپ:
ينۆەستيتسيالار قەن-ءى ءىس-شارالارىنىڭ سالا ەكونوميكاسىنىڭ قۇرىلىمىنداعى ءرولى مەن ورنىن;
ينۆەستيتسيالار قەن-ءىنىڭ ءىس-شارالارىن ىسكە اسىرۋدىڭ ورنالاسقان ورنىن تاڭداۋ مەن اۋقىمىنىڭ نەگىزدىلىگىن;
ينۆەستيتسيالار قەن-ءىنىڭ ءىس-شارالارىن ىسكە اسىرۋدىڭ مۇمكىندىگىن;
ينۆەستيتسيالار قەن-ءىنىڭ ءىس-شارالارى بويىنشا تەحنيكالىق شەشىمدەردىڭ جەتكىلىكتى بولۋىن جانە ولاردىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋدى;
ينۆەستيتسيالار قەن-ءى ءىس-شارالارىنىڭ حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەستىگىن باعالاۋدى, وڭتايلى جاڭا تەحنولوگيالاردى قولدانۋدى;
ينۆەستيتسيالار قەن-ءى ءىس-شارالارىنىڭ ماقساتتارىنا قول جەتكىزۋدىڭ بالامالى نۇسقالارىن باعالاۋدى;
بار بولعان جاعدايدا, سالالىق ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگان بەكىتەتىن ۆەدومستۆولىق نورماتيۆتەرگە سايكەس وبەكتىنى پايدالانۋعا ەنگىزۋ شىعىندارىنىڭ نەگىزدىلىگىن قامتيدى.
جاڭا وبەكتiلەردi قۇرۋعا (قۇرىلىسىنا) نەمەسە بار وبەكتiلەردi قايتا جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان ينۆەستيتسيالاردى جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە ينۆەستيتسيالار قەن-مەن بىرگە تەن (وسى قاعيدالارعا سايكەس ازىرلەنگەن) نەمەسە جسق, سونداي-اق ۆەدومستۆودان تىس كەشەندى ساراپتاما قورىتىندىسى, جەرگە قۇقىق بەرۋ تۋرالى جەرگە ورنالاستىرۋ جوباسى (قاجەت بولعان كەزدە جەر ۋچاسكەلەرى يەلەرiنىڭ جانە جەر پايدالانۋشىلاردىڭ شىعىندارىن, الىناتىن القاپتاردىڭ تۇرلەرىنە بايلانىستى اۋىل شارۋاشىلىعى جانە ورمان شارۋاشىلىعى ءوندiرiسىنىڭ جوعالتۋلارىن ەسەپتەۋلەردى قوسا بەرە وتىرىپ), تەحنيكالىق جاعدايلار ۇسىنىلادى.
وسى تارماقتىڭ تالاپتارى مەملەكەتتىك كاسىپورىن نىسانىنداعى زاڭدى تۇلعالار ءۇشىن تەن نەمەسە جسق ازىرلەۋگە قاراجاتتىڭ جوقتىعى جونىندەگى نەگىزدەمەنى ۇسىنعان جاعدايدا قولدانىلمايدى.
وبەكتىنى پايدالانۋعا بەرۋ شىعىندارى بولعان جاعدايدا, ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ سالالىق ساراپتاماسىنىڭ جانە ۆەدومستۆولىق نورماتيۆتەرگە سايكەس وبەكتىنى پايدالانۋعا بەرۋ (ىسكە-قوسۋ-باپتاۋ جۇمىستارى) شىعىستارى بويىنشا ۆەدومستۆودان تىس كەشەندى ساراپتاما قورىتىندىلارى تالاپ ەتىلەدى.
الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇراقتىلىققا قاۋىپ تونۋىنە بايلانىستى, كىدىرتپەي پايدالانۋعا بەرۋدى تالاپ ەتەتىن, ءىرى بىرىڭعاي ەنەرگەتيكالىق جۇيە وبەكتىلەرى مەن تەحنيكالىق كۇردەلى اتومدىق جانە جىلۋ ەنەرگەتيكالىق كەشەندەرى ءۇشىن, ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تۇراقتىلىعىنا قاۋىپ ءتونۋى تۋرالى راستاۋى بار ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ سالالىق ساراپتاما قورىتىندىسىندا كورسەتىلگەن ەسەپتەرگە سايكەس ىسكە قوسۋ جۇمىستار شىعىندارى جۇزەگە اسىرىلادى.
اقپاراتتىق جۇيەنi قۇرۋعا, ەنگiزۋگە جانە دامىتۋعا باعىتتالعان ينۆەستيتسيالاردى جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە ينۆەستيتسيالار قەن-ىمەن بىرگە اقپاراتتىق جۇيەنىڭ (وسى قاعيدالارعا سايكەس ازىرلەنگەن) تەن, سونداي-اق اتالعان اقپاراتتىق جۇيەنىڭ تەن-ىنە بايلانىس جانە اقپاراتتاندىرۋ سالاسىنداعى ۋاكiلەتتi ورگاننىڭ قورىتىندىسى ۇسىنىلادى.
يننوۆاتسيالىق جانە (نەمەسە) عارىشتىق قىزمەتتi بولجايتىن iس-شارالاردى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان ينۆەستيتسيالاردى iسكە اسىرۋ كەزىندە مەملەكەتتiك عىلىمي-تەحنيكالىق ساراپتامانىڭ قورىتىندىسى ۇسىنىلادى;
4) «ناتيجە» بولiمiنە:
«ءونىم ءوندiرۋ باعدارلاماسى» وسى قاعيدالارعا 20-قوسىمشاعا سايكەس نىساندا;
«ءونىمدى ىسكە اسىرۋ باعدارلاماسى» وسى قاعيدالارعا 21-قوسىمشاعا سايكەس نىساندا;
قارجىلىق مودەل, وسى قاعيدالارعا 22-قوسىمشادا كورسەتىلگەن «قارجى مودەلىنە قويىلاتىن تالاپتار» نىسانىنا سايكەس دايىندالادى;
«ينۆەستيتسيالار ناتيجەلەرi» وسى قاعيدالارعا 23-قوسىمشاعا سايكەس نىساندا;
«قەن ءىس-شارالارىنىڭ بيۋدجەتتىك تيىمدىلىگى» وسى قاعيدالارعا 24-قوسىمشاعا سايكەس نىساندا;
قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى ءمينيسترىنىڭ 2010 جىلعى 20 تامىزداعى № 422 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن, نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە № 6452 بولىپ تىركەلگەن جاريا مۇددەلى ۇيىمداردىڭ (قارجىلىق ۇيىمدارىنان باسقا) جاريالاۋى ءۇشىن جىلدىق قارجىلىق ەسەپتىلىكتىڭ تىزبەسىندە مەن نىساندارىندا انىقتالعان نىساندار بويىنشا جاسالعان ينۆەستيتسيالاردى ەسكەرمەگەندەگى ينۆەستيتسيالار الۋشىنىڭ قارجىلىق كورسەتكىشتەرىنىڭ بولجامى:
«بۋحگالتەرلىك بالانس»;
«كىرىستەر مەن شىعىندار تۋرالى ەسەپ»;
«اقشا قاراجاتىنىڭ قوزعالىسى تۋرالى ەسەپ (تىكەلەي ءتاسىل)» نەمەسە «اقشا قاراجاتىنىڭ قوزعالىسى تۋرالى ەسەپ (جاناما ءتاسىل)»;
«كاپيتالداعى وزگەرىستەر تۋرالى ەسەپ»;
وسى ينۆەستيتسيالىق ۇسىنىسقا مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جونىندەگى ورتالىق نەمەسە جەرگىلىكتى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ ينۆەستيتسيالىق ۇسىنىسى جانە ەكونوميكالىق قورىتىندىسى.»;
139-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:
«139. قاجەت بولعان جاعدايدا, ينۆەستيتسيالاردىڭ ەكونوميكالىق ساراپتاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى نە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ايقىنداعان تيiستi زاڭدى تۇلعالار جۇرگiزiلگەن ساراپتامالاردا جانە/نەمەسە تاۋەلسiز ساراپتامادا, سونداي-اق ۇسىنىلعان قۇجاتتامادا قامتىلماعان نەمەسە تولىق قامتىلماعان ماسەلەلەر بويىنشا قوسىمشا اقپاراتتى تالاپ ەتۋگە جانە (نەمەسە) قوسىمشا ساراپتامالار جۇرگiزە الادى.
قوسىمشا اقپاراتقا قاتىسۋشىلاردىڭ مەملەكەتتiك جوسپارلاۋ جونiندەگi ورتالىق جانە جەرگiلiكتi ۋاكiلەتتi ورگانعا ينۆەستيتسيالار قەن-ءىن ەنگiزۋدiڭ الدىنداعى ايدىڭ سوڭعى كۇنiنە جاسالعان قارجىلىق ەسەپتiلiگi, سونداي-اق قارجىلىق ەسەپتiلiككە تۇسiندiرمە جازبالار جاتادى.
قوسىمشا ساراپتامالارعا مىنالار:
1) ينۆەستيتسيالارعا بانكتىك ساراپتاما;
2) ۆەدومستۆودان تىس كەشەندى ساراپتاما;
3) مەملەكەتتىك ۋاكiلەتتi ورگاننىڭ سالالىق ساراپتاما قورىتىندىسى جاتادى.»;
144-تارماقتىڭ ءبىرىنشى بولىگى مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن:
«144. ينۆەستيتسيالار قەن-ءىنىڭ تۇپنۇسقاسىن, سونداي-اق وسى قاعيدالاردىڭ 162 جانە 163-تارماقتارىندا ايتىلعان قوسىمشا ماتەريالداردى, ءببا تيتۋلدىق بلانكiدەگى جەكە iلەسپە حاتپەن بەرەدi.»;
149-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جاز